‘De Oeigoeren zijn de onvrijheid zat’

Amsterdamse Oeigoeren vroegen gisteravond op de Dam aandacht voor hun volk, een minderheidsgroep in het uiterste westen van China. Het protest bleef dit keer vreedzaam. media_xl_168006

De megafoon blijft thuis in Oud-West achter. Na de uit de hand gelopen demonstratie maandag in Den Haag is het ding niet bruikbaar meer. De batterijen zijn eruit gerukt, toen de Oeigoeren elk projectiel aangrepen om door de ruiten van de Chinese ambassade te slingeren.

”Hier gaat het om een paar stenen en kapotte ruiten, daar zijn mensen dood,” vindt Jurat Barat. Op het Achtuurjournaal ziet hij zijn verhaal bevestigd. Misprijzend hoort hij aan hoe een Chinese inwoner van de stad Ürümqi de ‘woeste’ Oeigoeren de schuld geeft. Maar even later blijkt dat het Chinese leger niets doet om een nieuwe aanval op een Oeigoerse markt te voorkomen. ”Zie je wel,” zegt Zainiding Tuersun, uit Amsterdam-Noord.

Vanaf het moment dat het geweld tussen de Oeigoeren en de Chinezen vorige week oplaaide, staan ze doodsangsten uit over het lot van hun familie. Contact is nauwelijks nog mogelijk, vertelt Tuersun. China heeft het telefoon- en internetverkeer stilgelegd. De wildste geruchten doen de ronde. Bij een vechtpartij tussen Oeigoeren en Chinezen in het verre Guangdong zouden zestig Oeigoerse arbeiders doodgeslagen zijn, terwijl de autoriteiten het houden op twee doden.

Het was als een lont in het kruitvat. Ja, ook de Oeigoeren hebben zich in Ürümqi niet onbetuigd gelaten, geeft Barat toe. Het dodental wordt door de Oeigoeren op 600 tot 800 geschat. Er was een grens bereikt, na jarenlange achterstelling en onvrijheid, zegt Barat. Tien jaar geleden vluchtte hij daarom naar Nederland, met nog zo’n 400 Oeigoeren.

”Ons volk heeft een geschiedenis van een paar duizend jaar en wij hebben nooit problemen gehad.” Al sinds hun land lag op de Zijderoute, bestaat er een ‘culturele mix’, zegt hij. Maar vanuit een verdeel-en-heers-strategie stuurt China al jaren Chinezen naar de provincie. In de jaren vijftig waren zij daar nog een kleine minderheid, nu vormen ze bijna de helft van de bevolking.

”Negentig procent van de Chinezen is er niet geboren. Het is vergelijkbaar met de Marokkanen en Turken hier. Stel je voor dat zij in Nederland de macht willen overnemen.’

One thought on “‘De Oeigoeren zijn de onvrijheid zat’

Comments are closed.